De oudste vermelding van De Olyton dateert uit 1500. Toen werd het pand omschreven als ‘’t Gasthuyseynde huis 35-37’, gelegen in de Boschstraat, net buiten de eerste stenen stadspoort, op de plek waar later het Stedelijk Museum zou verrijzen. Hier stond destijds een klein ziekenhuisje.
De Boschstraat zelf is een van de oudste straten van Breda. In 1534 woedde hier een verwoestende stadsbrand waarbij ook De Olyton volledig verloren ging – alleen de middeleeuwse kelders zijn bewaard gebleven. In een document uit 1547 wordt opnieuw melding gemaakt van het perceel: “een huys ende erve dwelck twee oft drie wooningen zyn metten hove d’achter”. Het huis grensde toen aan het huis van Thomaes de appelkoper en aan dat van Jacop Coomans de kleermaker.
Het huidige pand werd in 1791 gebouwd, zoals nog steeds te zien is in het rijk versierde fronton. Het markante bakstenen gebouw, met kroonlijst, festoenen en consoles, telt zeven traveeën en is sindsdien meerdere keren uitgebreid en gemoderniseerd. Elke bouwfase liet sporen na.
De monumentale Herenkamer of Stijlkamer aan de voorzijde stamt uit deze bouwperiode en is voorzien van zware eiken lambrisering en een originele schouw uit 1791. Rond 1810 zijn in de kamer wandschilderingen uit een ander pand aangebracht. Eén doek bevat een gat – een stille getuige uit de Tweede Wereldoorlog, toen het huis in beslag werd genomen door de Duitse bezetter. In 1812 kwamen daar een koetshuis en hooizolder bij; twee jaar later volgden een lijnzaadschuur en een molen op het binnenterrein. Paard en wagen konden via de poort het erf op rijden.
In 1926 schonk bankier Ch. Laurijssen het huis aan het Bisdom, waarna een ingrijpende verbouwing volgde. Alle latere aanbouwen werden gesloopt. In 1976 werd het huis gerestaureerd en in 2004 volgde de restauratie van de Stijlkamer. De hoekkast is een dienstkast die oorspronkelijk aan de achterzijde open was. De lambrisering laat duidelijk twee houtsoorten zien: een zichtbare aanwijzing voor de twee ontwikkelfasen die de kamer heeft doorgemaakt.
Tegenwoordig is De Olyton in gebruik als kantoor, onder meer door de NV Stadsherstel Breda. De Stijlkamer doet nu dienst als sfeervolle vergaderruimte.
Audiovisuele rondleiding
Kijk met een nieuwe blik naar Huis ‘De Olyton’ met een audiovisuele rondleiding
Korenroute
Geniet op beide dagen van een optreden uit de korenroute (20 min).